TÜRKİYE'NİN BİR NUMARALI KADINININ SIRLARLA DOLU YAŞAM ÖYKÜSÜ.

Adı Sekine Kankotan'dı.
Henüz çocuk yaşta dünyalar güzeli bir kızdı.
Munzur'un eteklerinde Hozat'ta yaşıyordu..
Ağzunik köyünde..
Bir kuzusu vardı..
Hergün onu kovalar, yakalamaya çalışırdı..
Yabani meşe palamutlarının, kengerlerin arasında koşardı.
1937 yılının son aylarıydı..
Bir gün dağlardan kurşun sesleri gelmeye başladı.
Köpek havlamaları silah seslerine karışıyordu.
Munzur'un zirvelerinde tayyareler dolaşıyordu.
Bomba sesleri, pepuk kuşlarını susturuyordu.
Bütün köy Aliboğaz'da bir mağaraya saklandılar.
Mağarada 300 kişi kadardılar.
Ancak askerler buldu onları.
İçeriye bomba attılar.
Dışarı çıkanları zincirle birbirine bağladılar.
Sonra bir çukura götürüp, makinalılarla taradılar.
Kurşun sesleri, çığlık seslerini bastırdı.
Kekik kokuları yerini barut kokusuna bıraktı.
Kız çocukları hariç herkesi öldürdüler.
Olaylar bittikten sonra çevreden gelen yakınları Sekine'yi aradı.
Annesi, babası öldürülmüştü ama Sekine Kankaton kayıptı.
Çukurlara, mağaraya baktılar, yoktu.
Belki de diğer kız çocukları gibi bir subay Sekine'yi evlatlık edinmişti.
"inşallah öyledir" dediler, "inşallah yaşıyordur."

*. *. *

Adı Sekine Muslu idi.
Manisa'nın asma bahçesi Alaşehir'de zengin bir tüccarın en büyük kızıydı.
Bağlarda büyümüş, el üstünde tutulmuştu.
Evlenme yaşına geldiğinde bir subaya aşık oldu.
Ailesi bu ilişkiye karşı çıktı.
Kaçarak evlendi.
Eşi zamanla general oldu.
Önce ordu komutanlığına, sonra genelkurmay başkanlığına yükseldi.
12 Eylül 1980'de de ordu yönetime el koyunca o da Türkiye'nin en yüksek makamındaki kadını oldu.
O Kenan Evren'in eşi Sekine Evren'di.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet başkanının eşi.
Ülkenin "First Lady"'si.
Ama diğer "First Lady"lere hiç benzemiyordu.
Aşırı tutumluydu.
Sadeliği severdi.
Görterişten ve medyadan uzak dururdu.
Kenan Evren'in ısrarına ragmen Çankaya Köşkü'ne taşınmadı.
Lojmanda yaşamayı tercih etti.
Nedenini, vefat ettikten bir süre sonra kızı Şenay Gürvit açıkladı.
"12 Eylül olmuş, annem felçli, Genelkurmay Başkanlığı lojmanlarında kalıyorlar, ev birkaç katlı olduğu için annem inemiyor, dolayısıyla odasından çıkamıyor. Babam "Köşk'e taşınalım mı? Orası düz ayak, salona inebilir, gezebilirsin" diyecek oldu. Konuşamayan annemin boğazından çığlık gibi bir "hayır" koptu ve "darbeyle gelindi, bizim taşınmamızın resmi olması gerekir. Referandum yapılmadan, halk istemeden asla gitmem" dedi. Gururluydu, laf söylenmesini kabul edemezdi. Referandumu göremedi, lojmanlarda öldü."
Sekine Evren, 1982 yılında vefat edene kadar Çankaya Köşkü'ne bir kez bile adım atmadı.

*. *. *

Peki ya Dersimli Sekine.
Sekine Kankotan.
Ona ne olmuştu?
Akrabaları yıllarca aradı, durdu.
Birara Manisa Alaşehir'e götürüldüğü bilgisini aldılar.
Sekine'nin abisinin oğlu Ali Aziz Kankotan Alaşehir'e kadar gitti.
Sordu, soruşturdu ama bulamadı.

1980 darbesinden bir süre sonra Sekine Kankotan'ın akrabalarından Hayri Koç bir gazetede Kenan Evren ve eşi Sekine Evren'in fotoğrafını gördü.
"Bu bizim Sekine!" dedi, "Dersim'in kayıp kızı Sekine!."
Hayri Koç çocukken Sekine Kankotan'ın en yakın arkadaşlarından biriydi.
Kaybolmadan bir iki gün önce de onunla beraberdi.
Sekine Evren'in Sekine Kankotan olduğundan çok emindi..
Herkese haber saldı..
Yakınları çalmadık kapı bırakmadı..
Kenan Evren'e bile mektup yazdılar..
Gelen cevap olumsuzdu..

*. *. *

Bu konuyu  "Dersim'in Kayıp Kızları" belgeselini yaparak, Türkiye'de ezber bozan Nezahat ve Kazım Gündoğan çifti gündeme taşıdı..
Belgeselde iddialara, röportajlara, 1937 katliamına tanıklık edenlere yer verdiler.
Uzun araştırmalar yaptılar.
Ancak onlar da kesin bir sonuç alamadı.
Çünkü onlar bu çalışmaları yaparken, Sekine Evren çoktan vefat etmişti..
Üstelik darbe yaparak ülkede yönetimi ele geçirmiş ve cumhurbaşkanı olmuş bir generalin eşi ile ilgili bilgi toplamak hiçte kolay değildi..
Türkiye'nin First Lady'si sırlarıyla hayata veda etmişti..
Geride bir çok soru bırakarak.

*. *. * 

Peki gerçekten Sekine Evren, Dersim'in kayıp kızı Sekine Kankotan mı?.
Bu konuda aydınlanması gereken çok soru var..
Örneğin, Kenan Evren anılarını kaleme aldığı "Zor Yıllarım" kitabında eşi Sekine Evren'i şöyle anlatıyor.
"Rahmetlinin bazı inançları vardı. Daha evvel yazdığım gibi, namaz kılmazdı, yobaz tarafı yoktu ama bazı inançları vardı. Mesala çamaşır yıkayacağı zaman haftanın günlerinden Çarşamba mı, Perşembe mi tam bilmediğim bir günde yıkamazdı. El tırnakları ile ayak tırnaklarını aynı günde kesmezdi."
Evren'in anlattığı bu gelenekler Dersimli Alevi Kızılbaşların inançlarıydı..
Alaşehir'de doğmuş, sunni bir ailenin kızı bu inanç rituellerini nereden öğrenmişti?..
Ayrıca Kenan Evren yine "Eşim ortaokul mezunuydu..O dönem Alaşehir'de lise olmadığı için okuyamadı" diyor.
Ancak Sekine Evren'in kız kardeşi Perihan Sıkılı, "Babam çok modern bir insandı..Ablamı İzmir Kız Lisesi'nde okuttu" açıklamasını yapıyor..
Bu çelişki niye?..
Sekine Evren'in çocukluğunda Alaşehir'de tek ilkokul vardı..
Beşeylül İlkokulu..
Ancak okul kayıtlarında Sekine'ye ait herhangi bir iz yok..
Çok zengin bir tüccarın kızının okulda kaydının olmamasının bir nedeni olmalı..
Dersim'deki ilkokullarda da Sekine Kankotan'ın tek kaydı yok.
Neden?..
Sekine hanımın kızlarının anneleri için, "Çileli bir yaşamı vardı" sözü ne anlama geliyor?.
En önemlisi 1980 darbesinden sonra Sekine Evren bir kişiyi askeri bir helikopter ile Hozat'a gönderip, ailesini araştırdı mı?..
Sorular, sorular..
Cevap bekliyorlar..

*. *. *

Türkiye geçmişiyle yüzleşmedikçe bunun gibi yüzlerce soru cevapsız kalacak.
Sekine Evren'in kızları ve kardeşleri konuşmadıkça, Genelkurmay arşivlerini açmadıkça gerçeği kimse öğrenemeyecek..
Çünkü Genelkurmay'ın arşivlerinde Dersim'li kızların hangi ailelere evlatlık verildiğinin kaydı olduğu biliniyor..
Kırım ve asimilasyonun belgeleri orada..
Bu konuya merak edenler Nezahat ve Kazım Gündoğan'ın "Dersim'in Kayıp Kızları" kitabını mutlaka okusunlar..
Ve cevabı kendilerine versinler..
Sekine Evren, Sekine Kankotan mı?..
Gündoğan çiftinin başka çalışmaları da var..
Keşiş'in Torunları, Hay Way Zaman ve çok yakında Vank'ın çocukları.
Okuyun derim..
Okuyun, çünkü mürekkebin aktığı yerde kan akmaz.

"ALLAHSIZ, KİTAPSIZ" DEDİLER CENAZESİNİ BİLE YIKAMADILAR.

Türkiye’nin karanlık yılları..
Kardeşin kardeşe kırdırıldığı yıllar.
CIA’nın ortadoğu şefi Paul Henze’nin ABD başkanı Jimmy Carter’a “Bizim oğlanlar yaptı” dediği 80 darbesine daha bir yıl var.
1979 yani.
Karadeniz'in şirin beldesi Fatsa'da belediye başkanı seçimi vardı.
Ankara seçimi iki kez ertelemiş ama engelleyememişti.
Sonunda Fatsalılar sandığa gitti.

Sandıktan bağımsız aday Fikri Sönmez çıktı.
Üstelik ezici bir oyla; 3096.
CHP, Adalet Partisi, MHP ve MSP'nin oylarını toplasan Sönmez'e yetişemiyordu.
Artık Fatsa'nın yeni başkanı Fikri Sönmez'di.
Mesleği terzi olduğu için kendisine "Terzi Fikri" derlerdi.
Sosyalist bir insandı.

*. *. *

Terzi Fikri göreve gelir gelmez Fatsa’da halk komiteleri kurdu.
Halkın direkt yönetime katılmasını sağladı.
En önemli sorun çamurdu.
Halkla birlikte bir haftada Fatsa’nın tüm çamurlu yolları yenilendi.
Özellikle fındık üreticilerin sorunlarıyla ilgilendi.
Aracıların, komisyoncuların önünü kesti..
Kooperatifleşme çalışmaları yaptı.
Karaborsacıların üzerine gitti.
İlçede ekmek fiyatını fırıncılarla masaya oturan halk örgütleri ortak belirledi.
Ulaşımı ve suyu ucuzlattı.
Terzi Fikri kısa bir sürede Fatsa’da sosyalist bir düzen kurdu.
Yapılanlar karşısında ilçenin CHP, Adalet Partisi ve Milli Selamet Partisi temsilcileri de yönetime tam destek verdi.

*. *. *

Ancak Ankara Fatsa'da yapılanlardan rahatsız oldu.
Aylarca Fatsa aleyhine haberler yapıldı.
Başbakan Süleyman Demirel ve Hürriyet Gazetesi'nin başyazarı Oktay Ekşi Fatsa'yı hedef gösterdi.
Demirel, Çorum katliamını unutturmak için "siz asıl Fatsa'ya bakın" dedi.
Gazeteler hemen hergün Fatsa'yı kötüledi.
Manşetler şöyleydi.
“Komünistler Fatsa’yı ele geçirdi..”
“Devlet Fatsa’da yok..”
“Dinsizler dini yasakladı..”
“Halk mahkemeleri kuruldu."
Fatsa resmen askere hedef gösteriliyordu.
Tüm bu haberlere ragmen "burada halk mutlu, sorun yok" diyen Fatsa kaymakamı görevden alındı.
Tarih 10 Temmuz 1980'di.

Hürriyet Gazetesi baş yazarı Oktay Ekşi şöyle yazdı.
"Fatsa bir nifak merkezi. Tehlikeli bir örnek. Eğer Fatsa’nın başı ezilmezse cumhuriyet elden gidecek. Ordu Fatsa’ya hemen el koymalı."

*. *. *

Ve tarih 12 Temmuz 1980'di.
Yandaş medyanın çağrısı üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri Fatsa'ya nokta operasyonu yaptı.
İlçede asker ve sağ görüşlüler birlikte cadı avı başlattı.
Başta Belediye Başkanı Terzi Fikri olmak ùzere yüzlerce insan tutuklandı.
Ertesi gün Genelkurmay Başkanı Kenan Evren şu açıklamayı yaptı.
"Fatsa'da taş taş üstüne bırakmadık, netekim."

*. *. *

Halkın oylarıyla seçilen Terzi Fikri ve yüzlerce Fatsalı anayasal düzeni silah zoruyla yıkmak iddiasıyla yargılandı.
Cezaevinde ağır işkence gördüler.

Savunmasında hep aynı şeyi söyledi.

"Ben ne yaptıysam halkım için, halkımla birlikte yaptım."

Tarih 4 Mayıs 1985'di.
Bundan 35 yıl önce.
Terzi Fikri'nin yorgun kalbi yenik düştü.
Cezaevinde vefat etti.
Cenazesi sorun oldu.
Önce "Dinsiz bu" dediler, cenazesini yıkamadılar.
Sonra "Vatan haini bu" dediler, selasını yarıda kestiler.
Namazı bile kılmak istemediler.
Sonunda apar topar namaz kılıp gömdüler.

Terzi Fikri'nin eşi Nurten Sönmez yıllarca içten içe ağladı.
Sessiz gözyaşlarının nedeni sadece eşini kaybetmesi değildi.
Cenaze töreninde yapılanlardı..
Yıllar sonra söylediği şu sözler hiç unutulmadı.
“Sala okunurken birden yarıda kesildi. Sonra öğrendik ki yetkililer, ‘Bu Müslüman değildi. Cenazesi yıkanmaz, salası okunmaz, namazı kılınmaz’ diye toplantı yapıp karar almışlar. Bu benim içimi çok acıttı. Çünkü Fikri, namaz kılar, oruç tutardı. Yıllardır her sala okunduğunda içimden, ‘Allahım inşallah yarıda kesmezler’ diye dua ederim. Sala bitene kadar da ağlarım."

BİRİ İDAM SEHPASINDA ÖLDÜ, DİĞERİ CUMHURBAŞKANI OLDU

İki genç insan.

Birinin adı Deniz Gezmiş'ti.

Ankara'dan.

Diğerinin Abdullah Gül.

Kayseri'den.

1960’lı yılların sonralarında yolları İstanbul Üniversitesi'nde kesişti.

Hukuk Fakültesinde okuyan Deniz Gezmiş sol görüşlüydü.

Öğrenci lideriydi.

Fikir Kulüplerinin önde gelen isimlerinden.

İktisat Fakültesinde okuyan Abdullah Gül ise sağ görüşlü.

Milli Türk Talebe Birliği üyesi.

İslamcı grubunun Akıncılar cephesinden.

Yıl 1968'di.

Temmuz sıcağı..

Amerikan 6. Filosu  İstanbul boğazındaydı.

Savaş gemileri Dolmabahçe açıklarına demir atmıştı.

Amerikan askerleri karaya çıkmış, İstanbul genelevlerinde cirit atıyordu.

Yanki, Yüksek Kaldırım'da ve Beyoğlu Abanoz Sokak'ta zevk alemleri yaparken, polisin dışarda onların güvenliğini alması bardağı taşırmıştı.

Tepki büyüktü.

Sol görüşlü öğrenciler "6.Filo Defol" mitingleri yapıyordu.

Sağ görüşlüler ise buna karşı çıkıyordu.

Bazıları 6. Filo’nun gemilerini kıble yapıp, namaz kılıyordu.

İki grup sürekli kavga ediyordu.

Gazeteler linç manşetleri atıyordu.

"Kızılları boğmanın vakti geldi"

"Ya susturacağız, ya kan kusturacağız"

Genelkurmay kışlalarda broşür dağıtıyordu.

"Amerika'yı sevmeyen komünisttir."

İstanbul Üniversitesi barut fıçısı gibiydi.

Birgün Deniz Gezmiş ve Abdullah Gül'ün içinde bulunduğu gruplar karşı karşıya geldi.

Bir yanda Nazım Hikmet'in çocukları.

Diğer yanda Necip Fazıl'ın.

Taşlar, sopalar, tekme, tokat.

Fikirler değil yumruklar konuştu.

Zaman zaman da silahlar

Ertesi gün Deniz Gezmiş ve arkadaşları, Abdullah Gül ve arkadaşlarının fotoğraflarını okulun duvarlarına astılar..

Altına da tek cümle yazdılar.

"Faşistler giremez"

Abdullah Gül o günden sonra  6 ay okula ara vermek zorunda kalmıştı.

*. *. *

Yıllar geçti.

Amerikan Emperyalizmine hayır diyen sol görüşlü öğrenciler bir bir yok edildi.

Fikir Kulüplerinde yetişenlerin önü kesildi.

Kimi kahpe bir pusuda öldürüldü.

Kimi işkencede son nefesini verdi.

Kimi de  Denizler gibi darağacına gönderildi.

Bazıları onlarca yıl hapis yattı.

Bazıları da köşesine çekildi.

Bazıları yurtdışına sığındı.

*.  -*.   *

Peki ya sağ görüşlüler?

Abdullah Gül ve Recep Tayyip Erdoğan devletin zirvesine, Cumhurbaşkanlığına kadar yükseldi..

..Ve diğer Milli Türk Talebe Birliği üyeleri...

Ahmet Davutoğlu, İsmail Kahraman, Bülent Arınç, Mehmet Ali Şahin, Cemil Çiçek, Beşir Atalay, Abdülkadir Aksu, Hüseyin Çelik, Numan Kurtulmuş, Fehmi Koru, Abdurrahman Dilipak,  Kadir Topbaş ve daha niceleri.

Hepsi önemli yerlere geldi.

Devlet onlara teslim edildi.

*.  *.  *

Tarih 6 Mayıs 1972.

48 yıl önce.

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan darağacında can verdiler.

İşlerini cellada bırakmadılar.

Sehpalarını kendileri tekmelediler.

Söyledikleri bir söz bugün bile unutulmadı..

"Türkiye'de gaflet, dalalet ve hatta hıyanet içinde bulunanlar varsa, bunlar ancak Amerikan emperyalizmi ile iş yapan çıkarcılardır.”

Üç fidanın anısına saygıyla...

http://www.haberhurriyeti.com/biri-idam-sehpasinda-oldu-digeri-cumhurbaskani-oldu-110313.html

KNİDOS’TAN ÇALINAN 2000 YILLIK BİR SUNAK TAŞININ İLGİNÇ HİKAYESİ

1988 yılıydı.

Yağışlı,fırtınalı bir kış günü.

Ege ve Akdeniz'in hırçın dalgaları Knidos sahillerine vuruyor.

Berbat bir hava.

O gün ören yerinde in cin top atıyordu.

Knidos nedense boş bırakılmıştı.

Geçici jandarma karakolu kapatılmış, koya teknelerin girmesi yasaklaşmış, köylünün keçilerini otlatması bile engellenmişti.

Marmaris Müzesi’ne bağlı iki gişe görevlisi de akşam saat 17.00’de paydos etmişti.

Antik kenti soysalar, kimsenin haberi olmazdı.

Soydular.

Kimsenin haberi olmadan soydular!

Hava kararmak üzereyken bir kamyon gizlice ören yerine girdi, Apollon Tapınağı’nın hemen yanından bunun 600 kilo ağırlığındaki mermer sunak taşını çaldı.

Sunak, Roma dönemine aitti.

En az 2000 yıllık.

Dönemin Balıkaşıran Gazetesi

Üzeri bir koç kafası ve girlantlarla(*) süslenmişti.

Kamyon yükünü alır almaz tam gaz yarımadayı terketti.

Tek girişli olan Datça Yarımadası’nda böyle bir tarihi eser kaçakçılığı, cesaretten çok hırsızın arkasının güçlü olduğunun göstergesiydi.

Demek ki, bir yerlerden kamyonun kontrol edilmeyeceği garantisi verilmişti.

Kimse kontrol etmedi.

Hırsız direksiyonda keyifle sigarasını içe içe Datça’yı terketti.

Olay ertesi gün duyuldu.

Ortalık ayağa kalktı.

Özellikle yerliler.

Tepkiler büyüyünce hırsızlık ulusal basına yansıdı.

Gazeteler hırsızlığı deştikçe ilginç ayrıntılar ortaya çıkıyordu.

Sunak taşında birilerinin gözü olduğu jandarmaya bildirilmişti.

Ancak nedense tedbir alınmamıştı.

Bunun üzerine dönemin Muğla Valisi Kültür Bakanlığı’na başvurarak, “biz Knidos’tan çıkan tarihi eserleri koruyamıyoruz, bunları buradan alın” diye bir resmi yazı gönderdi.

Kültür Bakanlığı da çalınan sunak ile ilgili soruşturma başlatırken, Knidos’tan çıkan eserlerin Marmaris’e götürülmesine karar verdi.

Dönemin Balıkaşıran Gazetesi

Bir kaç ay sonra bir sabah yine esrarengizbir kamyon geldi Knidos’a.

İçinde şapkalı bir kadın ve 4-5 işçi var.

Marmaris’ten geliyorlardı.

Bakanlık talimatıyla Knidos’tan çıkan tarihi eserleri Marmaris Müzesi’ne götüreceklerdi.

Haberi duyan Yazıköylüler ve Datçalılar olay yerine koştu.

Kamyona yüklenen tarihi eserleri geri indirdiler.

Köylüler “devlet bu eserleri koruyamıyorsa, biz koruruz” diye yetkililere de rest çektiler.

Havada yüksek gerilim vardı ve Datçalılar eserleri vermemeye kararlıydı.

Bunun üzerine kamyon geldiği gibi geri gitti.

Ancak, iki ay sonra bir sabah vakti, bir bölük jandarmanın eşliğinde yine bir kamyon ören yerine girdi

Jandarma çevrede olağanüstü güvenlik almıştı.

Yolları bile kesmişlerdi.

Bunu gören köylüler dağ tepe aşarak Knidos’a ulaşmayı başardılar.

Bazılarının elinde sopalar var. 

Kadınlar ve erkekler.

Yazıköy'de kalanlar Knidos’a giren kamyonun kaçamaması için köyün otobüsünün tekerleğini söndürerek yolu kapattı.

Antik kentte  tam bir arbede yaşanıyor.

Dönemin Balıkaşıran Gazetesi

Marmaris müzesinden gelenler tarihi eserleri kamyona yüklemeye, köylüler de engellemeye çalıştı

Önce kadınlar jandarma ile kavgaya tutuştu, sonra erkekler.

Devlet ve vatandaş birbirine girdi.

Jandarma dipçikle müdahale ediyor, ancak, köylüler pes etmiyordu.

Bir anda komutandan “ateş” emri geldi.

Jandarma havaya ateş açtı.

Sonra Komutan bağırdı.

“İşimizi engellemeye kalkan olursa vururuz!”

Datçalılar’ın artık yapacak bir şeyleri yoktu.

Bir kaç ay önce 600 kiloluk sunak taşını çalınmasını önleyemeyenler(!) Knidos’a ait tarihi eserleri bir kamyona koyarak Marmaris Müzesi’ne götürdü.

*.  *. *

Peki 1998 yılında Apollon Tapınağı’nın yanından çalıran 600 kiloluk mermer sunak taşına ne oldu?

Sunak yıllar sonra Marmaris’te boş bir arazide bulundu.

İlginçti.

Çünkü yeni bırakılmış gibi temiz ve toprağa batmamıştı.

İşin daha da ilginci sunak taşının bırakıldığı boş arsanın hemen bitişiğinde, silah zoruyla yönetimi ele geçirip devletin en üst kademesine oturmuş birinin villası vardı.

Tarihi eser kaçakçısının 600 kiloluk bir mermer sunağı böyle bir arsaya bırakması için aklından zoru olması gerekirdi.
Ya da?

Bu soruları kimse sormadı.

Hırsızlığı kimse araştırmadı. 

Sunak taşı boş arsadan alınıp Marmaris Müzesi’ne kondu.

Ve olay kapatıldı.

Knidos'u soyan Charles Newton'a, Iris Love'a lanet yağdırırken, içimizdeki hırsızları da unutmamak gerekiyor!

Kimbilir, belki bir gün bu hesaplar sorulur, bu hesapları soracaklar bulunur!

(*) Girlant: Antik Yunan ve Roma'da, çoğunlukla lahitlerde ve bazı sunak taşlarında i İki nokta arasına asılmış yaprak ve çiçeklerden oluşmuş çelenk biçiminde bezeme örgesi. 

1 MAYIS, 1 MEKTUP.

"Çocuklarım.
Bu kelimeleri yazarken adlarınızın üstüne göz yaşlarım damlıyor.
Bir daha hiç karşılaşmayacağız.
Ah, sevgili çocuklarım, nasıl içten, derinden seviyor sizi babacığınız. Sevdiklerimize yaşamakla gösteririz sevgimizi ve gerektiğinde sevdiklerimiz için ölmekle de gösterebiliriz sevgimizi…
Benim hayatımı ve doğal olmayan haksız ölümümü başkalarından öğreneceksiniz.
Babanız, özgürlük ve mutluluk uğruna gönüllü olarak canını vermiş bir kurbandır.
Size miras olarak şerefli bir ad ve tamamlanacak bir görev bırakıyorum…
Onu koruyun, bu yolda yürüyün. Kendinize karşı doğru olun, o vakit başkalarına karşı sahte olamazsınız.
Yaratıcı, uyanık ve neşeli olun…
Anneniz!.
O kadınların en yücesi, en şereflisidir.
Onu sevin, sayın ve öğütlerine uyun.
Çocuklarım, değerli varlıklarım; bu mektubu yalnız sizin için değil, daha doğmamış çocukları için ölen bir çok kişinin ölüm yıldönümlerinde de okumanızı istiyorum.
Yavrularım, elveda.”
Albert Persons,
11 Kasım 1887

*. *. *

Tarih 1886'ydı.
Amerika'da kapitalizm emekçilere sülük gibi yapışmıştı.
Günlük çalışma süresi 14-15 saatti.
İşçilerin hiç bir sosyal hakkı yoktu.
Şirketler büyüyor, emekçi sınıfı ise ezildikçe eziliyordu.
Şikago'da dört delikanlı çıktı ortaya.
Albert Persons, Adolph Fischer, George Engel ve August Spies.
İşçileri örgütlediler.
Günlük çalışma süresinin 8 saate inmesini istediler.
1 Mayıs 1886'da görkemli bir miting düzenlediler.
Mitinge 500 binden fazla işçi katıldı.
Kitlesel eylemler başladı,
İşçilerin hak arayışı Amerika'nın diğer sanayi kentlerine sıçradı.
İlahlar kızdı.
Sermaye ve onun güdümündeki devlet bir düşman bulmalıydı.
Buldu.
Şikago'da işçileri örgütleyen dört genç tutuklanıp, cezaevine kondu.
Suçları canilikti.
İdamla yargılandılar.
Mahkemede, pişman olduklarını açıklamaları halinde afedilecekleri söylendi kendilerine.
Hiç biri kabul etmedi.

Albert Persons tarihe geçen şu sözleri söyledi mahkeme heyetine.
"Bütün dünya biliyor suçsuz olduğumu. Eğer asılırsam cani olduğumdan değil, emekçi olduğumdan dolayı asılacağım."
11 Kasım 1887'de asıldılar.
Albert Persons asılmadan bir saat önce yukarıdaki mektubu yazdı çocuklarına.
Dört devrimci işçi liderinin cenazesine yüzbinler katıldı.
Onların başlattığı direnişi Amerikalı emekçiler sürdürdü.
Dünyadan destek yağdı.
Ve 1890'da 1 Mayıs "Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak kabul edildi.
Kısa bir süre sonra da günlük çalışma süresi 8 saat ile sınırlandırıldı.

*. *. *

1 Mayıs, emeğin 132 yıllık

bir mücadele geleneğidir.
Bu yıl Korana belası nedeniyle meydanlara çıkamazsak bile yüreklerde kutlanmalıdır..

BİR 23 NİSAN MASALI!

Tarih 23 Nisan 1937'ydi.
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı İstanbul'da çoşkuyla kutlanıyordu.
Yüzlerce öğrenci bando eşliğinde Taksim'e yürüyor, halk sevgi gösterilerinde bulunuyordu.
Öğrencilerin ellerinde ilginç pankartlar vardı.
Birinde şöyle yazıyordu.
"Temiz ve muazzam gıda." 
Ama aynı tarihlerde Türkiye'de çöplerden yemek yiyen çocuklar da vardı.
O günlerde çıkan gazetelerde sık sık şu haberlere rastlanıyordu.
"İstanbul'da çocuk dilenciler günden güne artıyor." 
"Kış geldi, havalar soğudu, buna rağmen sokaklarda yalın ayak, çıplak baş gezen bir çok sefil çocuk var." 
"İstanbul sokaklarında çürüyen bir nesil var."
"Kimsesiz çocuklara sahip çıkınız. Vereceğiniz para azdır diye düşünmeyin, 10 kuruşun bile kıymeti çoktur."
"14 yaşındaki çete reisi çocuk rakı masasında yakalandı." 

Aradan yıllar geçti.
Ogün bugün çocuklar için çok şey değişmedi.
UNİCEF'in raporlarına göre Türkiye'de bugün 50.000'den fazla sokak çocuğu var.
Gayri resmi rakamlara göre bu sayı 100 bine yakın.
Dilenen çocuk sayısı 10.000 civarında.
Sadece İstanbul'da bir yılda yakalanan çocuk dilenci sayısı 2.000'ni buluyor.
DİSK'in yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye'de çocuk işçi sayısı 1 milyonu geçiyor.
Okula gitmeyen çocuklar için haftalık çalışma süresi 54 saat.
Çalışan çocukların yüzde 3,4’ü yaralanıyor ya da sakat kalıyor.
Çocukların üçte birine işyerinde yemek verilmiyor.
Yarısından çoğu 400 TL altında bir ücretle çalışıyor.
2015 rakamlarına göre Türkiye'de 2 bin 374 çocuk mahkum var.
Çocukların yarısından çoğu aile içinde şiddet görüyor.
Bu liste uzatılabilir.
Bu ülkede çocuklar yaşı büyütülerek idam sehpasına çıkarıldı.
Hatta devlete emanet edilen çocuklara tecavüz edildi.

*. *. *

Türkiye dünyada çocuklara özel bayram ilan eden tek ülke.

23 Nisan Cumhuriyetin önemli bir kazanımı.

Dolu dolu, coşkuyla kutlayalım.

Kutlayalım ama köprüaltı çocuklarını, dilenen çocukları, işçi çocukları, mahkum çocukları, dövülen çocukları, tecavùze uğrayan çocukları, sömürülen çocukları da unutmayalım.

Binlerce çocuk sefalet içindeyken, yüzlercesi dilenirken, çoğu merdivenaltı ağır işlerde çalıştırılırken, kafamızı kuma gömmeliyim.
Neyse.
Biz en iyisi Hovhannes Tumanyan'ın mısralarıyla bitirelim sözü.

"Güneşin ilk ışıklarıyla çık sokağa.
Telaşlı gürültüsüyle yolunu kesecek bir okul bahçesi.
Solmuş formaları ve boyasız kunduralarıyla.
Selamlayacak çocuklar seni.
Kızların perçeminde bir bahar.
Vitrin çatlatır oğlanların afacan sesi.
Kavgalar, oyunlar, sefertasları.
Şehirler yıkar, şehirler kurar çocukların neşesi..
Her çocuk biraz eşkıya, biraz umuttur yakından baktığında..
Çok yaşayın çocuklar
ama, yaşamayın bizim gibi.
Siz, çok yaşayın çocuklar."

DATÇA'DA BİR KADIN, BİR FİLOZOF, ARILAR VE DÜNYA GÜNÜ.

Yedi sekiz yıl öncesi.

Kızılbük’te Bizim Cennet’te kahvaltıdayım.

Denizin hemen kıyısı.

Tatilciler doldurmuş masaları.

Kimi mayolu, kimi bikinili.

Bazıları denizden yeni çıkmış.

Hafif bir rüzgar ve havada taze bahar kokusu.

Doğa çiceğe vermiş kendini.

Etrafta kelebeklerle, arıların dansı var.

Dalga sesleri Chopen’in ilkbahar valsi gibi.

Yüzler gülüyor, sohbetler neşeli.

Herkes afiyetle yiyor taze ekmekleri,  yumurtaları. körpe domates ve salatalıkları.

Ama ileride bir masa var ki, farklı.

Full makyaj bir hanımefendi.

En pahalı kokudan sürünmüş.

En buram deodoranttan dökünmüş.

Bacım sanki Etiler Nusret’te akşam yemeğinde!

Parfümün kokusu kızarmış ekmeğin kokusunu bastırıyor yeminle.

Bir anda arılar çevirdi kadının etrafını.

Hem de ne çevirme.

Yüzlerce. 

İstila gibi.

Dertleri ne kadın, ne kahvaltı tabağı.

Onları cezbeden parfümün kokusu.

Vızır vızırlar.

Kadın deliye döndü.

El, kol, ayak, ortalığı ayağa kaldırdı birden.

Bir yandan imdat diyor, bir yandan beddua okuyordu arılara.

Sonra kocasına bastı kalayı.

Ardından işletme sahibine.

Yetinmedi diğer masalardaki insanlara.

O an kolundan bir arı soktu.

Kadın canhıraş kalktı, odasına gitti.

Bir kaç saat sonra da kocasıyla oteli terketti.

Giderken suratından düşen bin parçaydı.

*. *. *

2000 bin önce aynı topraklarda bir filozof yaşardı.

Arşipel’in(*) bilgelerinden stoacı Chryrsippos.

Knidos’ta bulunduğu dönemlerde kendisini doğaya atardı.

O yüzden hep neşeli olurdu.

Canı sıkılana, morali bozulana, psikolojik sorunu olana “dağlara, ovalara, kırlara gidin” derdi.

M.Ö 200’de doğanın tüm hastalıklara iyi geldiğini söyleyerek, insanlığa şöyle seslendi.

"Doğadaki sesler, pek çok hastalığı iyileştirir, sinirli, endişeli, yorgun olduğun zaman bir ırmak kıyısına otur, gözlerini kapa, beynindeki tüm düşünceleri boşalt ve suların şırıltısını dinle. Unutma ki su, sinirlere en iyi gelen ilaçtır. Rüzgarın sesi gürültüleri yok eder, ormanın sesi ise beyni dinlendirir. Arıların, kelebeklerin, böceklerin sesi de yaşam iksiridir.”

Chryrsippos insanın mutlu olabilmesinin tek yolunun doğanın kurallarına uyumlu yaşamasından geçtiğine inanlardandı.

Doğa sayesinde 73 yıllık ömrünü gülerek geçirdi.

Kahkahalar atarak da öldü.(**)

*.  *.  * 

Google hatırlattı.

Bugün 22 Nisan Dünya Günü.

Şimdilik uçsuz bucaksız evrendeki tek yuvamızın günü.

Dünya değimiz bu tek yuvamızın tek sahibi bizler değiliz.

Çiceğiyle, böceğiyle, bitkisiyle, ağacıyla doğa olmasa bizler de asla olamayız.

Bunun farkına ne zaman varacağız?

Bize dayatılan "benmerkezcilik"ten ne zaman kurtulacağız?

Yüzlerce yıldır ""bitkilerin, hayvanların ve tüm evrenin bize hizmet etmek için varolduğunu ve üzerlerinde hiçbir sınır tanımayan bir hakka sahip olduğumuzu" savunmaktan nasıl vazgeçeceğiz?

Karl Marks yıllar önce şöyle demişti.

“İnsanın kendi doğasına yabancılaşması kapitalist toplumun en temel kötülüğüdür.^”

Doğru . 

Neredeyse, genlerimize geçmiş yüzlerce yıllık yanlış bir önyargı bu 

Bu önyargıyı artık kırma vakti gelmedi mi?

Kibiri, şımarıklığı, kendimizden başkasına yaşam hakkı vermeyen tavrımızı nasıl bırakacağız?

Baksanıza bir Korona ne hale getirdi insanoğlunu?

Yüzlerce yıllık o önyargı gözle görülmeyecek kadar küçük bir virüs karşısında ezildi, büzüldü, çaresiz kaldı.
Bu koronavirüs belasının en büyük nedeni Karl Marks'ın dediği gibi kapitalist toplumun o temel kötülüğü olabilir mi?...

^{*. *. *} 

^{Arılarla başladık, arılarla bitirelim.}

^{Google'ın doodle'nda sevimli bir arı var.}

^{Ve arıların dünyaya katkılarıyla ilgili çarpıcı bilgiler.}

^{Hani Einstein diyor ya.}

^{"Eğer arılar yeryüzünden kaybolursa, insanın sadece 4 yıl ömrü kalır. Arı olmazsa döllenme, bitki, hayvan ve insan olmaz."}
Bu dünyada yaşamak istiyorsak arılardan kaçmayalım, aksine arıları ve doğayı yok etmeye çalışanlara karşı çıkalım.

(*) Arşipel, Ege denizinin antik çağdaki ismi

(**) Filozof Chryrsippos, topladığı bir sepet inciri eşeğinin yediğini görünce yardımcısına "şu hayvana susuz şarap ver de, hazımsızlık" çekmesin diye şaka yapmış ve kendi şakasına kahkahalarla gülerken ölmüştür.

70 YIL ÖNCE TÜRKİYE'NİN BUGÜNÜNÜ GÖREN ADAM..

Yıl 1950'dir.
Demokrat Parti iktidara gelmiştir.
Menderes Hükümeti'nin yaptığı ilk iş Türkçe ezanı tekrar Arapça'ya çevirmek olmuştur.
Bunu CHP de desteklemiştir.
Merkez medya büyük çoğunlukla kararı över.
Karşı çıkanlar azınlıktadır.
Bunlardan biri de şair Orhan Veli'dir.
15 Haziran'da Yaprak Dergisi'nde bir yazı kaleme alır..
O yazı 70 yıl önce bugünkü Türkiye'nin yaşayacağı kabusu anlatır.
İşte büyük şairin o yazısından bir bölüm.

"Ezanın Türkçe okunması Atatürk`ün isteği ile kanunlaşmış olmasaydı da ezan Arapça okunsaydı bugün ezan meselesi diye bir meselemiz belki de olmayacaktı. Bu konuda belki bugün düşündüklerimizi düşünmeyecektik. Ama ileriye doğru olduğundan şüphe etmediğimiz bir karardan geriye dönülünce iş değişiyor. Salt bir ezan meselesi olmaktan çıkıyor iş. Daha bir sürü geriliğin başlangıcı, daha bir sürü geriliğe göz yummanın işareti oluyor. Bu düşüncemizin doğru olup olmadığını anlamak için belki de biraz beklemek gerekecekti. Ama ona hacet kalmadı. Başbakanın demecini duyar duymaz sarıklar cüppelerle sokaklara uğrayan softalar düşüncemizin doğruluğunu çabucak ortaya koydu. Sarıkla cüppeyi mühim saymayalım. Ama işin bu kadarla kalmayacağına da kalıbımızı basabiliriz. Daha neler olabilir diye düşünüyoruz da aklımıza şunlar geliyor: 

İşte ramazana giriyoruz. Oruç yemenin kafirlik olduğunu düşünen kimseler tarafından pekala taşa tutulabiliriz. O kimseler çoğalabilir. Kafirlik sayacakları işler oruç yemeden ibaret kalmaz. Memleket yararına görmek istediğimiz işler bugün nasıl komünistlik oluyorsa, o gün kolayca kafirlik olur. Milli heyecan'ın yerini dini heyecan alır. Hükümet o heyecanı yatıştırmaktan acizdir. Dini heyecan her istediğini yapmaya başlar. Sonu neye varır bu işlerin? Görmek istemeyiz ama herhalde çok kötüye.
Ezan meselesi tek başına bir şey değil. Mühim olan, sonu. Şaşıp üzüldüğümüz nokta da sayın başbakanın böyle tehlikeyi görememiş, düşünememiş olması.``
(Orhan Veli, Yaprak Dergisi-15 Haziran 1950)
#İyikiDoğdunOrhanVeli